Wij beschouwen solidariteit als “de mogelijkheid tot collectieve actie voor gemeenschappelijke doelen en als een gevoel van verbondenheid en verbinding” (Jeffries, 2014, p.7). Als we de leidraad van de politieke filosoof Achille Mbembe volgen, vormt gedeelde erkenning van onze menselijke kwetsbaarheid en beperktheid het uitgangspunt voor sociale en politieke actie.

Binnen een context van gelaagde structuren die het samenleven reguleren, manifesteert solidariteit zich op verschillende niveaus en in verschillende gradaties. De reikwijdte van solidariteit als grond voor collectieve actie kan variëren. Ze kan de mensheid als dusdanig omvatten, zoals de kosmopolitische houding van Mbembe. Solidariteit kan ook beperkt worden tot minder inclusieve definiëringen van een ‘wij’ gebaseerd op een vooraf gegeven netwerk van relaties, zoals bij Emile Durkheim (in Lukes, 1972, p.139) of Amartya Sen (2009), of tot grondwettelijke banden, in navolging van John Rawls of Jürgen Habermas. (Banting & Kymlicka, 2017, pp. 5-47, p. 3-4).

Historisch gezien werd solidariteit centraal verankerd op niveau van de natiestaat, waarbij de ‘natie’ een ‘wij’ bepaalt dat beweert zichzelf te regeren (Appiah, 2018, p.147) Het ‘wij’ van de natiestaat beroept zich op nationale soevereiniteit om externe invloeden af te houden, en eigent zich het recht toe om, voor zijn interne structuur, specifieke rechten en plichten af te dwingen. De rol van supranationale structuren wordt aldus herleid tot het ondersteunen van de functie van het nationale niveau. Deze traditie is diep geworteld in het Europese humanisme (Grotius in Nussbaum, 2019, pp. 105-55), dat niet alleen een rijke bron van inspiratie is geweest om na te denken over solidariteit, maar ook een dubieuze bron was om een door kolonisering of andere vormen van westerse overheersing opgelegd beschavingsmodel te rechtvaardigen.

Projecten

SCRIBANI-netwerk

Het SCRIBANI-netwerk brengt 15 Europese onderzoeks-instellingen en sociale centra samen rond rechtvaardigheid en de Europese toekomst.

FUCE

UCSIA maakt deel uit van de Federatie van Europese Katholieke Universiteiten. Ze werken momenteel een cursus over mensenrechten uit.

Leerstoel Vredeseducatie

onderwerpt telkens één aspect van vrede in al haar verschijningsvormen aan een academisch multidisciplinair onderzoek.

Evenementen

In het spoor van Ikigai

opleiding vredeseducatie
7 oktober 2020

The Role of War Recollection in European Integration

lezingenreeks
21 oktober 2020
*** nieuwe datum ***

alle evenementen

over Europa en solidariteit

Nieuws

(Her)bekijk het webinar online!

Op 29 juni nodigden we Frank Vandenbroucke, Paul Scheffer en Willem Lemmens uit voor een boeiend gesprek over solidariteit in Europa tijdens en na de coronacrisis.
(Her)bekijk het webinar...

Cicero, Nussbaum, De Wever en Mbembe over solidariteit en identiteit

"Kosmopolitisch denken en nationalisme hoeven niet onverzoenbaar te zijn." stelt Tom De Herdt. Tom is hoogleraar aan het Instituut voor Ontwikkelingsbeleid en -beheer (IOB) van de Universiteit Antwerpen en academische peter van de themalijn 'Europa & solidariteit'.
Lees zijn artikel in MO* Magazine...

Europese waarden in tijden van pandemie

De coronapandemie heeft de crisis rond Europese waarden verdiept. De lezingenreeks over Europese waarden, georganiseerd i.s.m. de Leerstoel Europese Waarden van de Universiteit Antwerpen, spit dit uit met analyses van François Foret, Katlijn Malfliet en Peter Verovšek.
Bekijk de lezingen en lees meer...

Mijnbouw en duurzame ontwikkeling

De lezingenreeks Debating Development, georganiseerd i.s.m. USOS en IOB, is onderdeel van de subthemalijn Europa en mondiale solidariteit. We staan stil bij de editie van vorig jaar over de rol van de private sector in de ontwikkeling van het globale Zuiden, inzonderheid bij de sessie over mijnbouw en de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen.
Bekijk de lezing en lees meer...

Leestip: Nulpunt 1945

'Nulpunt 1945. De Lage Landen een mensenleven later', onlangs uitgegeven door Ons Erfdeel vzw, vertrekt van de vraag of we 1945 als nulpunt kunnen beschouwen voor de wereld waarin wij nu leven en hoe politieke constructies van toen, zoals de welvaartsstaat en veiligheidsallianties, kunnen worden hervormd om te beantwoorden aan hedendaagse noden.
Bekijk de leestip...

alle nieuws

over Europa en solidariteit

Publicaties

alle publicaties

over Europa en solidariteit

UCSIA

Prinsstraat 14
B-2000 Antwerpen
info@ucsia.be
Tel. +32 (0)3 265 49 60
Fax +32 (0)3 707 09 31